SOMA Enner Red

43 toetsen, maar geen aanslaggevoelig klavier

De SOMA Enner Red heeft 43 toetsen zonder aanslaggevoeligheid; een hamermechaniek of gewogen toetsen zijn niet opgegeven. Dat beperkt de mogelijkheden voor pianospel en dynamiek via de toetsen. De bediening draait juist om aanraken: met de Touch Pads bespeelt en verbindt u de verschillende onderdelen. Daardoor is dit instrument geen conventionele digitale piano of standaardkeyboard, maar een analoge synthesizer met een ongebruikelijke speelwijze.

Ook aftertouch, splitsen en een modulatiewiel ontbreken. De specificaties noemen 6 gelijktijdige stemmen, terwijl de omschrijving van de polyfone synthesizer een 5-stemmige opzet vermeldt. Die twee gegevens wijzen op verschillende delen of tellingen van het instrument, maar de beschikbare informatie licht het verschil niet nader toe. Wie voor een compositie een bepaald aantal gelijktijdige tonen nodig heeft, doet er daarom verstandig aan die beperking vooraf mee te wegen.

Een analoge opstelling die via aanraking reageert

De signaalweg is volledig analoog. De Enner Red combineert een polyfone synthesizer met een ritme- en bassynthesizer, een ruisgenerator, een stereomultimodefilter en een stereodelay. De onderdelen zijn niet uitsluitend via een conventionele toetsenbediening aan te sturen. Door de Touch Pads aan te raken, bespeelt en verbindt u secties met elkaar. Ook elektrisch geleidende voorwerpen, zoals munten, kunnen daarvoor worden gebruikt.

De synthesizersectie heeft volgens de productinformatie 5 stemmen, een afzonderlijke stemmingsregelaar per stem, ringmodulatoren en 6 pads voor modulatie. De ritme- en bassynthesizer gebruikt een pulsgenerator met 9 binaire uitgangen en een temporegelaar. Die combinatie geeft het instrument een ander karakter dan een synthesizer die vooral op presets, een display of een begeleidingsautomaat is gericht. Een display, arpeggiator en opslagmedium zijn niet aanwezig. U kunt dus niet rekenen op ingebouwde patroonopslag of een automatische begeleidingsfunctie.

Stereofilter, delay en contactmicrofoon

Het multimodefilter biedt laagdoorlaat-, banddoorlaat- en hoogdoorlaatstanden. Voor het linker- en rechterkanaal zijn afzonderlijke Touch Pads aanwezig. Ook de stereodelay heeft aparte regelaars voor de vertragingstijd van links en rechts, naast instelbare kruismodulatie en terugkoppeling. Dat biedt ruimte om het stereobeeld en de herhalingen vorm te geven zonder dat daarvoor digitale effecten nodig zijn. Het enige afzonderlijk genoemde effect is delay.

Een geïntegreerde piëzo-contactmicrofoon heeft een eigen versterkingsregeling en uitgang. Daarnaast maken drie bouten het mogelijk om veren, elastieken of andere voorwerpen te monteren. Daarmee kan de Enner Red ook als elektro-akoestisch instrument worden ingezet. De elektrisch geleidende draaiknoppen hebben eveneens een bijzondere functie: bij aanraking kunnen ze als modulatie-ingangen en audio-uitgangen werken. De bediening vraagt dus om nieuwsgierigheid naar aanraking en verbindingen, niet alleen om het draaien aan knoppen.

Aansluitingen, formaat en praktische grenzen

Voor externe instrumenten en audiosignalen is er een 6,3 mm-ingang. De stereo-uitgangen bestaan uit 2 aansluitingen van 6,3 mm. Een aparte uitgang voor de contactmicrofoon is eveneens vermeld. Er is geen USB-aansluiting, digitale uitgang, MIDI-aansluiting of pedaalaansluiting. Aansluiting op een computer of opnameomgeving is daardoor niet rechtstreeks via USB of MIDI voorzien; u bent aangewezen op de aanwezige audioverbindingen en eventuele apparatuur eromheen.

Met een formaat van 345 x 260 x 60 mm en een eigen gewicht van 2,5 kg blijft de behuizing compact en draagbaar. De externe voeding van 12 V gelijkstroom wordt meegeleverd. Een koptelefoonuitgang wordt niet genoemd, dus let op de stereo-uitgangen wanneer u het instrument wilt beluisteren of opnemen. Ook ontbreken een muziekstandaard en pedaalvoorzieningen in de opgegeven aansluitingen en kenmerken.

Voor wie past de Enner Red?

De hoge prijsklasse vraagt om een heldere reden om juist voor deze benadering te kiezen. De Enner Red richt zich op muzikanten die een tastbare, experimentele manier van klankvorming zoeken en graag met aanraking, geleidende materialen en gemonteerde voorwerpen werken. Voor pianisten die gewogen toetsen, aanslaggevoeligheid, een breed toetsenbereik of een vertrouwde speelindeling verwachten, zijn de 43 toetsen en aanraakpads een wezenlijk compromis.

Een koper beschrijft de bediening als ongewoon en zegt dat het instrument na enige oefening als een verlengstuk van het lichaam kan aanvoelen. Die gebruiker noemt vooral de articulatie via verschillende druk als inspirerend. Dat is een subjectieve indruk uit een kopersreactie, geen zekerheid dat de bediening voor iedereen vanzelfsprekend is. De SOMA Enner Red past vooral bij wie bewust een instrument zoekt dat de gebruikelijke scheiding tussen klavier, bediening en klankbron loslaat.