De eerste synthesizer: analoog, digitaal of hybride

Een eerste synthesizer kiezen naar de klank die u zoekt en hoe u wilt leren. Monofoon of polyfoon, analoog of digitaal, en wat u aan toetsen en knoppen nodig heeft.

Waar een klank begint

Bijna elke synthesizer werkt volgens hetzelfde schema. Een oscillator maakt een toon met een vaste golfvorm: zaagtand, blokgolf, driehoek. Een filter haalt een deel van de boventonen weg en maakt de klank donkerder of scherper. Een versterker regelt het volume, en een envelope bepaalt hoe dat volume of dat filter verloopt in de tijd: hoe snel de klank opkomt, hoe lang hij blijft en hoe hij uitsterft. Een LFO, een heel trage oscillator, laat een parameter golven, zoals een vibrato.

Dit heet subtractieve synthese, en wie het één keer begrijpt, kan op bijna elke synthesizer zijn weg vinden. Een eerste synthesizer waarop elke stap van dit schema een eigen knop heeft, is daarom de snelste manier om het te leren.

Monofoon, parafoon, polyfoon

Een monofone synthesizer speelt één noot tegelijk. Een parafone synthesizer speelt meerdere noten, maar door één filter en één envelope, zodat een nieuwe noot de envelope voor alle noten opnieuw start. Een polyfone synthesizer heeft per stem een volledige klankweg en speelt akkoorden zoals een piano.

Het aantal stemmen bepaalt hoeveel noten tegelijk klinken. Bij vier stemmen valt de eerste noot weg als u de vijfde aanslaat. Voor akkoordbegeleiding is dat meestal genoeg; voor vlakken met een lange naklank niet.

Toetsen en bediening

Veel kleine synthesizers hebben 25 of 37 toetsen, vaak slank of mini. Voor wie geen pianist is, is dat geen probleem: baslijnen en leads passen in twee octaven, en een octaafknop verschuift het bereik. Wie akkoorden met twee handen wil spelen, heeft meer aan 49 toetsen in volle breedte, of aan een apart masterkeyboard.

Kijk naar het aantal knoppen per functie. Een synthesizer met één knop per parameter leert u sneller kennen dan een model met een scherm en menu's. Aan de andere kant passen er op een klein paneel met scherm meer mogelijkheden. Bij een eerste instrument wint overzicht meestal van mogelijkheden.

Aansluiten en opnemen

Bijna elke synthesizer heeft een lijnuitgang en een koptelefoonuitgang. Om op te nemen, sluit u de lijnuitgang aan op een audio-interface. Via USB of MIDI synchroniseert u de sequencer met de DAW. Wie later met andere apparaten wil werken, heeft baat bij een sync-ingang of CV-aansluitingen.

Wat u ermee gaat doen

Een synthesizer is niet automatisch het juiste instrument voor elk keyboardwerk. Zoekt u vooral piano, orgel en strijkers in een band, kijk dan naar de keuzehulp over een stagepiano voor band en koor. Twijfelt u tussen een synthesizer en een instrument dat alles in één kast heeft, dan helpt de keuzehulp over workstation of synthesizer.

Geschreven door Marijke Hylkema. Leestijd ongeveer 2 minuten.