Roland Jupiter-Xm

Klein klavier, veel klankmogelijkheden

De 37 kleine toetsen en het ontbreken van aftertouch zijn de duidelijkste beperkingen van de Roland Jupiter-Xm. Daar staat een draagbare synthesizer tegenover met vier synthpartijen, een ritmepartij en een brede verzameling Roland-klanken. Het compacte formaat maakt plaatsing op een bureau of meenemen naar een andere ruimte eenvoudiger dan bij een groot toetsinstrument. Wie liever speelt op een voller klavier, kan de Jupiter-Xm aansluiten op een extern MIDI-klavier.

De klankbron is de digitale ZEN-Core-engine. Per synthpartij zijn emulaties van de Jupiter-8, Juno-106 en SH-101 te selecteren. De ritmepartij bevat emulaties van de TR-808, TR-909, TR-707 en CR-78. Volgens de specificaties zijn er meer dan 4000 presets en ruim 90 drumkits. Daarmee bestrijkt het instrument uiteenlopende elektronische klanken, van bas en leads tot pads en drums.

Vijf partijen en uitgebreide effecten

De opzet bestaat uit vier synthpartijen en één ritmepartij. De Jupiter-Xm is daarmee geschikt om meerdere klanklagen en ritmes te combineren, al is de multitimbraliteit begrensd tot deze vijf partijen. Per partij is een intelligente arpeggiator beschikbaar. Gebruikers prijzen die functie om de manier waarop ze arpeggio's en begeleiding aan het gespeelde materiaal aanpast. In een drukke opstelling met andere instrumenten kan de automatische beweging volgens sommige kopers juist minder makkelijk in te passen zijn.

Elke partij heeft EQ, overdrive en een multi-effectprocessor met 90 effecttypes. Daarnaast zijn er effecten voor het totaalgeluid, waaronder compressor, EQ, galm, vertraging en koor. Pitchbendwiel, modulatiewiel en twee programmeerbare schuifregelaars geven toegang tot speel- en klankregeling. Splitsen en lagen zijn eveneens mogelijk. De grafische display telt 128 bij 64 pixels. Kopers waarderen de uitgebreide mogelijkheden, maar noemen het scherm klein en de menustructuur lastig wanneer ze klanken rechtstreeks op het instrument willen bewerken.

Bediening en aansluiting op een computer

De vele klankopties vragen tijd om te leren kennen. Vooral diepgaande klankbewerking kan veel menugebruik vergen. Kopers melden dat de gratis computereditor van Roland het aanpassen van klanken en scènes overzichtelijker maakt. De bediening vanaf het paneel kan na gewenning logischer aanvoelen, maar wie veel parameters wil veranderen, doet er verstandig aan rekening te houden met een steile leercurve. De editor kan een deel van dat werk vergemakkelijken, maar vervangt geen ruim opgezet bedieningspaneel op het instrument zelf.

Voor aansluiting zijn er MIDI In en Out, een USB-B-aansluiting voor een computer en een USB-A-aansluiting voor opslagmedia. De geïntegreerde USB-audio/MIDI-interface is bedoeld voor samenwerking met DAW-opnamesoftware. Gebruikers beschrijven zowel soepele computerintegratie als problemen met stuurprogramma's en MIDI-herkenning. De ervaring kan dus afhangen van de computer en configuratie. Verder zijn er twee analoge stereo-uitgangen via XLR en 6,3mm-aansluitingen, een stereo-koptelefoonuitgang, een microfooningang en een stereo-auxingang. Een sustainpedaal en voetschakelaar kunnen worden aangesloten. Bluetooth 4.2 is aanwezig.

Draagbaar, met ingebouwde luidsprekers

Met maten van 576 bij 308 bij 93 mm en een eigen gewicht van 4,4 kg neemt de Jupiter-Xm relatief weinig ruimte in. De ingebouwde luidsprekers hebben elk een totaal vermogen van 4 watt. Kopers noemen ze handig voor spelen zonder externe installatie; de meningen over de klank verschillen, waarbij sommige gebruikers het geluid wat kastachtig vinden. Een koptelefoon of externe geluidsinstallatie biedt een alternatief. Kopers melden ook dat batterijvoeding mogelijk is, maar de opgegeven technische gegevens vermelden geen batterijtype of speelduur.

Het mini-klavier is voor sommige gebruikers een compromis, terwijl anderen de toetsen voor hun formaat prettig bespeelbaar vinden. De aanslaggevoelige toetsen reageren op de speelsterkte, maar aftertouch ontbreekt. Dat is relevant voor wie tijdens het spelen expressie wil toevoegen via druk op de toetsen. Een extern klavier kan uitkomst bieden, zeker wanneer u een groter toetsenbereik of aftertouch nodig hebt. Voor onderweg en in een compacte opstelling blijven de kleine toetsen juist een belangrijke reden om dit model te overwegen.

Voor wie past de Jupiter-Xm?

De Jupiter-Xm zit in een zeer hoog prijssegment. De combinatie van bekende Roland-emulaties, veel presets, effecten, ritmegeluiden en draagbaarheid maakt de prijs vooral verdedigbaar voor wie die mogelijkheden bewust benut. Als u voornamelijk een groot klavier zoekt of klanken snel vanaf het paneel wilt programmeren, zijn de kleine toetsen en compacte display mogelijke struikelblokken. Voor spelers die een veelzijdige synthesizer voor elektronische muziek willen combineren met een extern klavier, biedt de Jupiter-Xm een opvallend ruime klankbron in een kleine behuizing.