Oberheim TEO-5

Een compacte synthesizer voor podium en studio

Op een podium of in een compacte studio biedt de Oberheim TEO-5 een analoge klankbron met 44 toetsen, een hamermechaniek is hier niet van toepassing, en directe bediening via draaiknoppen en regelaars. Het instrument is 63,5 cm breed, weegt 7,7 kg en heeft een halfgewogen Fatar-klavier met aanslaggevoeligheid en mono aftertouch. De combinatie is gericht op spelen en klankvorming, maar het toetsenbereik van 3,5 octaven en de polyfonie van 5 stemmen vragen om een afweging als u graag brede akkoorden speelt of tweehandig begeleidt.

De TEO-5 is een analoge synthesizer met 2 VCO's en een suboscillator per stem. Voor beide oscillatoren zijn driehoek, zaagtand en variabele puls beschikbaar. Oscillator 1 kan met oscillator 2 worden gesynchroniseerd. Daarmee heeft u een basis voor volle, gelaagde klanken en scherpere, meer uitgesproken timbres. De X-mod-bediening op het voorpaneel biedt daarnaast een directe ingang voor klankbewerking. Kopers noemen vooral de rijke, warme Oberheim-klank en het karaktervolle filter als sterke punten. Eén koper beschrijft bovendien klanken die aan een elektrische piano doen denken.

Filter, modulatie en klankbewerking

Het SEM-filter heeft een selecteerbare banddoorlaatmodus en een traploos regelbare overgang van laagdoorlaat via notch naar hoogdoorlaat. De filter-envelop heeft een bipolaire waarde en de envelop kan door de aanslag worden gemoduleerd. De vijfstanden-envelopgenerator gebruikt een DADSR-indeling. Voor modulatie zijn vijf golfvormen beschikbaar, waaronder driehoek, zaagtand, blok en willekeurige sample-and-hold. De LFO kan met het tempo synchroniseren en modulatiedoelen zijn vrij toewijsbaar.

Die mogelijkheden maken de TEO-5 interessant als u zelf klanken wilt vormen, in plaats van uitsluitend fabrieksprogramma's op te roepen. Kopers waarderen de vele fysieke bedieningselementen en vinden de klankbewerking vaak toegankelijk. Er zijn ook kanttekeningen: bepaalde functies zitten in menu's, waardoor u voor sommige instellingen verder moet zoeken. De menustructuur krijgt uiteenlopende reacties, van snel te leren tot onhandig bij geavanceerdere modulatie. Het display toont informatie, maar volgens sommige kopers geeft het niet steeds voldoende terugkoppeling over de waarde die u aanpast.

Sequencer, effecten en aansluitingen

De ingebouwde sequencer kan patronen tot 64 stappen opslaan. Daarnaast is er een arpeggiator. Deze functies zijn bruikbaar voor herhalende motieven en ritmische partijen, al noemen enkele kopers de arpeggiator beperkt. De digitale effectsectie werkt met 24-bit- en 48-kHz-verwerking en biedt onder meer galm, vertraging, chorus en flanger. Er zijn twee effectblokken. Kopers verschillen van mening over de kwaliteit: verschillende gebruikers vinden de effecten nuttig en passend, terwijl anderen vooral de galm minder overtuigend vinden. De effecten vormen dus een praktische aanvulling, maar zijn niet voor iedereen een hoofdreden om voor deze synthesizer te kiezen.

Om andere apparatuur aan te sluiten beschikt de TEO-5 over MIDI In, Out en Thru, een USB-aansluiting en 2 analoge lijnuitgangen via 6,3 mm-jacks. Er is ook een stereo koptelefoonuitgang. Een ingang voor een sustainpedaal en een aparte voetschakelaaraansluiting vergroten de speelopties. De MIDI Thru-aansluiting kan van belang zijn wanneer u MIDI-kloksignalen naar andere instrumenten wilt doorsturen. Kopers prijzen de MIDI-integratie en melden dat koppelen met externe apparatuur voor hen vlot verliep. De ingebouwde voeding accepteert 100 tot 240 V.

Programma's, bediening en compromissen

U kunt 256 gebruikersprogramma's en 256 fabrieksprogramma's opslaan, verdeeld over 32 banken met elk 16 programma's. Dat geeft ruimte om eigen klanken naast de meegeleverde presets te bewaren. De fabrieksprogramma's vallen bij veel kopers in de smaak, al is de waardering uiteenlopend: één gebruiker vond ze minder aansprekend en benadrukte dat de synthesizer vooral tot zijn recht komt wanneer u zelf klanken bewerkt. De klankresultaten hangen dus mede af van hoeveel tijd u aan programmeren wilt besteden.

De 5-stemmige polyfonie is het duidelijkste praktische compromis. Bij solo's en eenvoudige partijen kan dit aantal volstaan, maar bij aangehouden noten en volle akkoorden kunnen stemmen schaars worden. Ook het compacte klavier is niet voor iedere speler ruim genoeg. Daar staan een draagbaar formaat, aftertouch en een aanslaggevoelig Fatar-klavier tegenover. Kopers prijzen het speelgevoel geregeld, maar een deel vindt de aftertouch wat zwaar of verlangt een groter klavier. De ervaringen met de bouwkwaliteit zijn overwegend positief; enkele gebruikers noemen de bedieningselementen stevig en de afwerking verzorgd.

Als u een compacte synthesizer zoekt voor solo's, baspartijen, sequencerpatronen en eigen klankontwerp, sluiten de functies goed aan. Voor complexe akkoorden, een groter klavier of een uitgebreide effectsectie zijn de beperkingen belangrijk om mee te wegen.