Expressive E Osmose

Expressieve partijen in de studio en op het podium

In de studio of op het podium geeft de Expressive E Osmose u controle over afzonderlijke noten met een multidimensioneel keyboard. Elke toets reageert op aanslaggevoeligheid, aftertouch en zijwaartse beweging. Daarmee vormt u tijdens het spelen de toonhoogte, klankkleur en intensiteit per noot. Dat maakt de Osmose vooral interessant voor solo's, sfeervolle partijen en klanken die met een gewone toetsbeweging minder direct te sturen zijn.

Het instrument heeft 49 toetsen en een digitale Haken Audio EaganMatrix-synthese-engine. U kunt de Osmose zelfstandig als synthesizer bespelen, of als MPE MIDI-controller gebruiken voor externe apparatuur en software. Ook een gewone MIDI-controllerstand is beschikbaar. Interne luidsprekers ontbreken, dus voor geluid sluit u een koptelefoon of externe versterking aan.

Een klavier met beweging in drie dimensies

De toetsen reageren niet alleen op hoe hard u ze aanslaat. Druk na de aanslag verder door voor aftertouch, of beweeg een toets zijwaarts om de toonhoogte van die individuele noot te veranderen. Die bewegingen kunnen samen vibrato, toonbuigingen en klankveranderingen opleveren, zonder dat u daarvoor steeds een hand naar een pitchbendwiel of modulatiewiel hoeft te verplaatsen.

Kopers noemen de expressieve mogelijkheden en de gevoeligheid van het klavier vaak als de grootste troeven. Meerdere gebruikers melden dat de nieuwe speelwijze na een gewenningsperiode toegankelijker wordt. De omschakeling vraagt wel wat aanpassing: dit voelt anders dan een conventioneel synthesizerklavier. Sommige kopers vinden de toetsen aanvankelijk erg gevoelig, terwijl anderen juist de precieze respons waarderen. Bij krachtige zijwaartse bewegingen kunnen toetsen elkaar raken, een beperking om mee te nemen als u grote toonbuigingen wilt spelen.

De toetsen kunnen tegelijk 24 stemmen aansturen. Dat volstaat voor veel melodieën, akkoorden en gelaagde partijen, maar is een duidelijke grens bij zeer dicht gespeelde passages of lange, overlappende noten. Splitsen in zones is niet voorzien. U krijgt dus geen afzonderlijke linker- en rechterklankzones op het klavier.

EaganMatrix-klanken en bewerking

De digitale EaganMatrix-engine biedt 500 presets en ondersteunt onder meer physical modelling, FM-synthese, subtractieve synthese en additieve synthese. De opgegeven opbouw omvat 5 oscillatoren, 5 multimode filters, 5 enveloppen, ruisgeneratoren, 2 filterbanken en 4 delays. Reverb, delay, compressor en EQ zijn ingebouwde effecten. Een arpeggiator is eveneens aanwezig.

De presetbibliotheek loopt uiteen van percussieve klanken en snaarachtige geluiden tot orgelklanken en abstracte texturen. Kopers waarderen de variatie en het directe samenspel tussen klank en toetsbeweging. De klankkleur is wel uitgesproken elektronisch. Sommige gebruikers vinden bepaalde presets koud, metaalachtig of te digitaal; anderen prijzen juist het organische karakter en de bijzondere tussengebieden tussen instrumentklank en synthese. De Osmose is daarom minder vanzelfsprekend als u vooral natuurgetrouwe akoestische klanken zoekt.

Op het instrument zelf kunt u presets selecteren en de beschikbare macro's aanpassen. Voor diepgaande programmering is de EaganMatrix-editor bedoeld, die u via USB met een computer gebruikt. Gebruikers beschrijven die editor als krachtig, maar minder overzichtelijk en intuïtief dan de bediening op het instrument. Daarnaast zijn er meldingen van beperkingen in de communicatie tussen editor en Osmose. Wie eigen klanken vanaf nul wil ontwerpen, moet dus rekening houden met extra leertijd.

Aansluitingen, bediening en afmetingen

Het kleurendisplay, de 6 encoders en 2 schuifregelaars geven toegang tot de bediening. Daarnaast zijn er pitch- en modulatieregeling, knoppen voor octaaf- en presetkeuze en geheugen voor presets. Kopers zijn verdeeld over de bedieningselementen: het display krijgt geregeld lof, terwijl sommige gebruikers de encoders traag of wiebelig vinden en de pitchschuifregelaar glad of stroef noemen.

Voor aansluiting zijn er MIDI In en Out, een USB-B-aansluiting, 2 analoge uitgangen en een koptelefoonuitgang. Ook zijn er 2 pedaalaansluitingen, waaronder een ingang voor een sustainpedaal. De behuizing meet 894 bij 316 bij 87,5 mm en weegt 8,3 kg. Dat is hanteerbaar voor vervoer, maar vraagt op een podium of in een studio wel om een stevige, passende plek. Een tas is niet inbegrepen.

Past de Osmose bij uw manier van spelen?

De Osmose bevindt zich in een zeer hoog prijssegment. De meerwaarde zit vooral in het multidimensionele klavier, de MPE-aansturing en de geïntegreerde EaganMatrix-engine. Als u die expressieve speelwijze actief wilt benutten, biedt het instrument een combinatie die niet op een standaard masterkeyboard te vinden is. Gebruikt u vooral gewone MIDI-aansturing of zoekt u een breed inzetbare synthesizer met conventionele bediening, dan benut u mogelijk minder van zijn onderscheidende mogelijkheden.

Denk ook aan de leercurve, de 49 toetsen en de uiteenlopende klankvoorkeuren van kopers. De Osmose is een specialistisch instrument voor spelers die noten afzonderlijk willen buigen en vormen, en bereid zijn zich een andere toetsbeweging eigen te maken.