Roland Fantom-08

Veel mogelijkheden, met een compromis in pianoklank en klaviergevoel

Wie vooral een overtuigende akoestische pianoklank of een uitgesproken pianistisch klavier zoekt, moet bij de Roland Fantom-08 rekening houden met duidelijke kanttekeningen van kopers. Deze workstation biedt daartegenover een groot bereik aan klanken, bediening en productiefuncties in een instrument met 88 gewogen toetsen dat 14,8 kg weegt. Dat maakt hem interessant voor spelers die een breed inzetbare stagepiano willen, maar de Fantom-08 is geen vanzelfsprekende vervanger voor een gespecialiseerd digitale piano.

PHA-4-klavier en draagbaarheid

Het klavier is een 88-toetsen PHA-4 Standard met aanslaggevoeligheid. Aftertouch ontbreekt, al melden kopers dat aftertouchberichten via bijvoorbeeld het modulatiewiel of een pedaal kunnen worden verstuurd. De aanslag is daarmee niet hetzelfde als aftertouch op de toetsen zelf. Voor expressieve aansturing is dat verschil relevant, zeker wanneer u functies rechtstreeks met druk op het klavier wilt bedienen.

De ervaringen met het speelgevoel zijn verdeeld. Verschillende kopers noemen de gewogen toetsen prettig of comfortabel en vinden ze passend voor een veelzijdige stagepiano. Andere gebruikers vinden het klavier minder geschikt voor genuanceerd pianospel of snelle herhalingen. In vergelijking met duurdere Roland-klavieren, zoals de PHA-50, wordt de PHA-4 door sommige kopers als een concessie ervaren. Het klaviergevoel blijft persoonlijk, maar wie primair piano speelt, doet er verstandig aan dit aspect zwaar te laten meewegen.

Met maten van 1393 x 354 x 138 mm vraagt het instrument flink wat ruimte. Het gewicht is voor een 88-toetsen workstation relatief bescheiden, maar 14,8 kg blijft een last om regelmatig te vervoeren. Kopers die hem meenemen naar optredens waarderen het lagere gewicht tegenover zwaardere modellen. Enkele gebruikers vinden de kunststof behuizing minder hoogwaardig ogen en raden voor vervoer een passende hoes of flightcase aan.

Klanken, lagen en geheugen

De klanksectie combineert ZEN-Core met SuperNATURAL voor akoestische instrumenten, piano en elektrische piano. De VTW-orgelklank is beschikbaar op ZONE2. Volgens de specificaties zijn er meer dan 3500 presetklanken en meer dan 90 drumkits. Kopers prijzen vooral de omvang en variatie van de klankbibliotheek, met positieve reacties op synthesizerklanken en andere instrumentgroepen. Over de pianoklanken zijn de meningen kritischer: meerdere kopers vinden dat sommige presets aan warmte of sustain missen en aanpassing nodig hebben. Dat oordeel verschilt per speler en gewenste pianoklank.

U kunt 16 parts gebruiken, elk met maximaal 4 klanklagen. Splitsen en lagen maken het mogelijk om bijvoorbeeld een pianopartij te combineren met bas, strijkers of een pad. Er zijn 128 scènes per bank en 4 banken voor het opslaan van instellingen. De effecten omvatten onder meer een meer-effectprocessor per part, insert-effecten, drumcompressors en master-EQ. In totaal zijn er 90 effecttypen. Een arpeggiator, akkoordgeheugen, ritmepatronen en een sampler voegen extra mogelijkheden toe.

De sampler heeft 16 pads in 4 banken, ondersteunt 8-stemmige weergave en biedt maximaal 60 minuten sampletijd. De interne opslagruimte voor uitbreidingen en samples wordt door verschillende kopers als beperkt ervaren. Ook melden gebruikers dat uitbreidingsklanken uit Roland Cloud ruimte vragen. Wie veel eigen samples of extra bibliotheken wil inzetten, moet dus nagaan hoeveel interne ruimte daarvoor beschikbaar is en hoe de opslag aansluit op het gewenste gebruik.

Sequencer, bediening en aansluitingen

De sequencer biedt 16 MIDI-tracks, realtime- en stapinvoer en TR-drumprogrammering. Kopers die vooral arrangeren of ideeën uitwerken, waarderen dat muziekproductie zonder computer mogelijk is. Het patroonmatige werken vraagt volgens een gebruiker wel gewenning als u een lineaire sequencer gewend bent. De 5,5-inch kleurentouchscreen, 8 draaiknoppen en 8 schuifregelaars geven toegang tot klanken, mixer en effecten. Gebruikers omschrijven de bediening vaak als overzichtelijk, al kosten sommige functies tijd om te leren.

Voor aansluiting op apparatuur zijn er een gebalanceerde hoofduitgang, 2 subuitgangen, een koptelefoonuitgang in 6,3 mm en 3,5 mm, MIDI in en uit en 3 pedaalaansluitingen. Verder zijn er een microfooningang, 2 lijningangen, 2 USB-A-poorten en USB-B voor een computer. De 32x4 USB-audio-interface werkt op 24 bit en 96 kHz. Integratie met Logic Pro, MainStage en Ableton Live is voorzien. Dat maakt de Fantom-08 bruikbaar als zelfstandig instrument én als onderdeel van een studio-opstelling.

Voor wie past de Fantom-08?

De hoge prijsklasse is vooral te verantwoorden wanneer u de brede klankkeuze, de sequencer, sampler, effecten en aansluitmogelijkheden daadwerkelijk benut. Kopers waarderen de veelzijdigheid en vinden het instrument geschikt voor livegebruik en muziekproductie. Voor wie vooral een overtuigend pianoklavier en pianoklank zoekt, zijn de kritische opmerkingen reden om alternatieven met een sterker pianoaccent mee te wegen. De Roland Fantom-08 is het meest passend als uitgebreide workstation met 88 toetsen, waarbij draagbaarheid en een groot aantal functies belangrijker zijn dan een compromisloze piano-ervaring.