Roland Jupiter-X

Veel klankruimte, met 5 parts en 256-stemmige polyfonie

Met 256-stemmige polyfonie en de ZEN-Core-klankengine is de Roland Jupiter-X gericht op spelers die meerdere synthesizerklanken willen combineren en rechtstreeks willen aanpassen. Het instrument heeft 4 synthesizerparts en 1 ritmepart. Per part zijn modellen te kiezen die zijn gebaseerd op de Jupiter-8, Juno-106 en SH-101. De ritmepart biedt klanken naar voorbeeld van de TR-808, TR-909, TR-707 en CR-78. De specificaties noemen daarnaast meer dan 4000 presets en meer dan 90 drumkits.

Die opzet maakt de Jupiter-X geschikt voor gelaagde partijen, arpeggio's en ritmische begeleiding vanuit één instrument. De polyfonie biedt ruimte om meerdere klanken tegelijk te laten klinken, terwijl de verschillende parts afzonderlijk inzetbaar zijn. Wie vooral een rechttoe rechtaan keyboard zoekt met een beperkt aantal klanken, krijgt hier veel meer klankarchitectuur dan nodig. De hoge prijsklasse past bij een veelzijdige synthesizer, maar vraagt wel dat u de extra mogelijkheden daadwerkelijk wilt benutten.

Klavier en bediening

Het klavier telt 61 semi-gewogen toetsen met aanslaggevoeligheid en aftertouch. Dat biedt meer expressieve controle dan een ongewogen synthesizerklavier, zonder de hamermechaniek van een digitale piano. Voor pianisten die een zwaar, pianogericht klavier verwachten, is dat een belangrijk onderscheid. Pitchbend en modulatie zijn beschikbaar via een hendel; daarnaast zijn er 2 toewijsbare modulatiewielen. Ook een arpeggiator is aanwezig. De intelligente I-arpeggiator werkt per part en kan volgens gebruikers muzikaal reageren op de manier waarop u speelt.

De bediening combineert fysieke regelaars met een grafisch scherm van 128 x 64 pixels. Kopers prijzen de hoeveelheid draaiknoppen en schuifregelaars en waarderen dat veel klankaanpassingen vanaf het bedieningspaneel bereikbaar zijn. Tegelijkertijd noemen verschillende gebruikers het scherm klein. De menustructuur vraagt gewenning, vooral als u zelf klanken wilt opbouwen of diepere parameters wilt aanpassen. Sommige regelaars hebben bovendien niet bij ieder gekozen synthesizermodel een actieve functie. U haalt dus het meest uit dit instrument als u bereid bent de part- en scenestructuur te leren kennen.

Klankvorming en effecten

Per part zijn onder meer een equalizer, overdrive en multi-effect beschikbaar, met 90 effecttypen. Voor het totaalgeluid zijn er daarnaast compressor, equalizer, galm, vertraging en chorus. De combinatie van klassieke Roland-modellen, ritmeklanken en digitale klankvorming geeft ruimte voor uiteenlopende toepassingen, van afzonderlijke leads tot gelaagde klanklandschappen. Kopers beschrijven de synthesizerklanken vaak als krachtig en veelzijdig. Over de mate waarin de emulaties het karakter van de oorspronkelijke instrumenten evenaren, lopen de meningen uiteen. Verwacht daarom geen analoge synthesizer, maar een digitale synthesizer met modellen die naar klassieke Roland-instrumenten verwijzen.

De presets maken het mogelijk snel klanken te kiezen zonder direct zelf te programmeren. Wie liever vanaf een basisgeluid werkt, krijgt toegang tot veel instelmogelijkheden, maar zal tijd moeten steken in de bediening. Gebruikers zijn verdeeld over hoe overzichtelijk dat proces is: sommigen vinden de fysieke regelaars prettig, anderen ervaren de menu's en schermnavigatie als omslachtig. Ook de handleiding en aanvullende software krijgen wisselende reacties. Dat maakt de Jupiter-X minder vanzelfsprekend voor wie vooral zonder voorbereiding snel eigen klanken wil maken.

Aansluitingen, luidsprekers en formaat

De aansluitingen omvatten stereo-uitgangen op XLR en 6,3mm-jack, een stereohoofdtelefoonuitgang, MIDI in en uit en een USB-B-poort voor verbinding met een computer. De geïntegreerde USB-audio- en MIDI-interface ondersteunt aansluiting op een computer, terwijl de USB-A-poort opslagmedia gebruikt. Verder zijn er Bluetooth 4.2, een microfooningang met XLR/TRS-combi-aansluiting en een stereoaux-ingang. Voor pedalen zijn aansluitingen voor een sustainpedaal en voetschakelaar aanwezig. De ingebouwde luidsprekers leveren 2 x 4 watt; voor optreden of uitgebreid luisteren zijn de stereo-uitgangen geschikter.

Met een gewicht van 16,9 kilo is dit geen lichte draagbare synthesizer. De forse bouw en het gewicht passen bij een instrument met veel fysieke bediening, maar maken vervoer minder gemakkelijk. Gebruikers noemen de constructie geregeld stevig, terwijl anderen het gewicht als een praktisch bezwaar zien. Houd bij plaatsing en transport rekening met de afmetingen en kies zo nodig een passende koffer; die wordt niet standaard meegeleverd.

Voor wie past de Roland Jupiter-X?

De Jupiter-X past bij u als u een veelzijdige synthesizer zoekt met veel presets, meerdere parts, uitgebreide effecten en fysieke klankregeling. Ook voor een bandopstelling biedt de combinatie van synthesizerparts en ritmepart uiteenlopende mogelijkheden. Kopers die vooral presets spelen, kunnen de complexere klankbewerking grotendeels links laten liggen. Voor wie zelf geluiden wil ontwerpen, zijn kennis van de structuur en geduld met de menu's belangrijk.

Dit is geen workstation met een ingebouwde sequencer als centraal werkmiddel. Gebruikers die complete arrangementen willen opnemen of live uitgebreid sequencen, wijzen erop dat aanvullende apparatuur nodig kan zijn. De zeer hoge prijsklasse is daarom het best te verantwoorden wanneer u groot belang hecht aan de klankbreedte, de directe regelaars en de combinatie van meerdere Roland-klankmodellen. Zoekt u vooral een piano-achtig klavier, een eenvoudige bediening of een licht instrument, dan sluit een ander type keyboard waarschijnlijk beter aan.